Gall swyddog heddlu neu swyddog cymorth/cefnogi cymunedol yr heddlu (SCCH) mewn lifrai eich stopio ond dim ond swyddogion yr heddlu all eich chwilio. Nid oes yn rhaid i swyddog yr heddlu fod mewn lifrai ond rhaid iddo/iddi ddangos ei gerdyn gwarant (ID). Gallant eich chwilio chi, unrhyw beth rydych yn ei gario a cherbyd.

Mathau o stopio y gallwch eu profi

Stopio a rhoi cyfrif

Dyma pan fydd swyddog heddlu neu SCCH yn eich stopio mewn man cyhoeddus ac yn gofyn i chi roi cyfrif am eich hun a gallai ofyn i chi:

  • beth ydych chi’n ei wneud
  • lle ydych chi wedi bod
  • lle ydych chi’n mynd
  • beth ydych chi’n ei gario

Stopio a chwilio

Dyma pan fo swyddog heddlu yn eich stopio ac yna’n eich chwilio chi, eich cerbyd neu unrhyw beth rydych yn ei gario.

Stopio cerbyd

Dyma pan fo swyddog heddlu yn stopio cerbyd.

Beth fydd yn digwydd

Beth ddylid ei ddweud wrthych

Rhaid i’r swyddog heddlu neu swyddog cymorth/cefnogi cymunedol yr heddlu egluro pam eich bod yn cael eich stopio a pham y gofynnir i chi roi cyfrif am eich gweithredoedd neu pam eich bod mewn ardal benodol.

 

Mae’r heddlu’n defnyddio’r pwerau hyn er mwyn helpu i wneud y gymuned leol yn fwy diogel drwy atal a datgelu troseddau. Yn naturiol, mae cydweithrediad y cyhoedd yn rhan hollbwysig o hyn.

Lle gellir eich chwilio

Bydd stopio a chwilio yn digwydd gan amlaf mewn mannau cyhoeddus. Fodd bynnag, mae rhai pwerau, megis chwilio am arfau tanio/arfau saethu neu gyffuriau, sy’n caniatáu i’r heddlu chwilio pobl yn unrhyw le.

Os ydych mewn man cyhoeddus, efallai y bydd angen i chi dynnu eich côt neu siaced a’ch menyg, oni bai eich bod wedi cael eich stopio mewn perthynas â therfysgaeth neu pan fo’r swyddog yn credu eich bod yn defnyddio dillad i guddio pwy ydych chi.

Os yw’r swyddog yn gofyn i chi dynnu mwy o eitemau na hyn, neu unrhyw beth yr ydych yn ei wisgo am resymau crefyddol, megis sgarff wyneb, fêl neu dyrban, rhaid i’r swyddog fynd â chi i rywle sydd allan o olwg y cyhoedd. Nid yw hyn yn golygu eich bod yn cael eich arestio.

Beth i’w ddisgwyl gan y swyddog sy’n eich stopio neu’n eich chwilio

Rhaid i’r swyddog fod yn gwrtais a pharchus bob amser. Rydym wedi ymrwymo i wella’n barhaus y safonau’n ymwneud â darpariaeth gwasanaeth i’n cymunedau.

Rydym yn ymwybodol y gallai’r broses gymryd rhywfaint o amser ond dylid ei thrin yn gyflym ac yn broffesiynol. Efallai y bydd y swyddog heddlu yn gofyn ychydig o gwestiynau ac yna, os yw’n teimlo bod hynny’n angenrheidiol, yn eich chwilio.

Nid gwirfoddol yw’r chwiliad. Os nad ydych yn cydymffurfio gall y swyddog ddefnyddio grym rhesymol i gynnal y chwiliad.

Os oes gan y swyddog gamera a wisgir ar y corff bydd yn recordio’r cyfarfyddiad oni bai y teimlir nad yw hynny’n angenrheidiol neu’n gymesur mwyach.

Os ydych mewn cerbyd

Gall swyddog heddlu yn gyfreithiol stopio unrhyw gerbyd ar unrhyw adeg a gofyn i weld dogfennau gyrru, gwirio cyflwr y cerbyd neu ddelio â throseddau gyrru. Nid stopio a chwilio yw hyn ac efallai y rhoddir dogfennau i chi sy’n berthnasol i faterion traffig ar y ffyrdd. Os yw’r broses gyfan yn gorffen yno, caiff hyn ei ystyried yn ‘stopio cerbyd'.

Daw’n stopio a rhoi cyfrif os gofynnir i chi neu unrhyw deithiwr sydd gyda chi roi cyfrif am eich hun.

Os yw swyddog heddlu yna’n chwilio’r cerbyd neu’r bobl sydd ynddo, mae hyn yn stopio a chwilio.

Gwybodaeth y byddwch yn ei derbyn yn ystod achos o stopio a chwilio

Rhaid i’r swyddog sy’n eich stopio a’ch chwilio roi gwybodaeth benodol i chi, sy’n cynnwys:

  • pam eich bod wedi cael eich stopio a’ch chwilio
  • pam y dewiswyd chi
  • am beth mae’n chwilio
  • ei enw a’r orsaf y mae wedi’i lleoli ynddi (oni bai bod y chwiliad mewn perthynas â gweithgaredd terfysgol a amheuir neu y gallai darparu enw roi’r swyddog mewn perygl. Rhaid iddo ef neu hi roi rhif ei gerdyn gwarant)
  • o dan ba gyfraith yr ydych wedi cael eich stopio
  • yr hawl i gael copi o’r ffurflen


Y wybodaeth y gofynnir i chi amdani

Bydd y swyddog heddlu yn gofyn i chi am eich:

  • enw a’ch cyfeiriad
  • dyddiad geni
  • Ethnigrwydd hunan-ddiffiniedig


Nid oes yn rhaid i chi roi’r wybodaeth hon os nad ydych am wneud hynny; oni bai bod y swyddog heddlu yn dweud ei fod yn eich riportio chi am drosedd.

Beth fyddwch yn ei gael

Dylid cynnig un o’r canlynol i chi:

  • cofnod ysgrifenedig o’r digwyddiad stopio a chwilio
  • derbynneb ar adeg y digwyddiad
  • copi o’r cofnod wedi’i e-bostio i chi
  • efallai y dywedir o le y gallwch gasglu’r cofnod yn ddiweddarach

Os ydych yn dymuno cwyno naill ai am gael eich stopio neu’ch chwilio neu'r modd y cafodd y broses ei chynnal, bydd y cofnod/derbynneb yn helpu i nodi’r amgylchiadau.

Rhaid i gofnod y chwilio gynnwys y wybodaeth ganlynol:

  • manylion y swyddog
  • dyddiad, amser a lleoliad y stopio a chwilio
  • rheswm dros y stopio a’r chwilio
  • canlyniad y stopio a’r chwilio
  • eich ethnigrwydd hunan-ddiffiniedig
  • rhif cofrestru’r cerbyd (os yn berthnasol)
  • am beth oedd y swyddog yn chwilio ac unrhyw beth y daethpwyd o hyd iddo
  • eich enw neu ddisgrifiad ohonoch os ydych yn gwrthod rhoi eich enw

Eithriadau

Nid ydych wedi cael eich stopio a’ch chwilio os ydych, er enghraifft:

  • yn cael eich chwilio fel amod ar gyfer mynediad i eiddo neu ddigwyddiad
  • yn cael eich chwilio ar ôl cael eich arestio
  • yn cael eich chwilio mewn eiddo sy’n cael ei chwilio o dan warant gan lys


Mewn achosion fel y rhain, ni wneir cofnod stopio a chwilio ac ni fyddwch yn cael derbynneb.

Nid ydych wedi cael eich stopio a rhoi cyfrif os ydych, er enghraifft:

  • yn stopio swyddog er mwyn gofyn am gyfarwyddiadau neu wybodaeth
  • wedi bod yn dyst i drosedd ac yn cael eich holi amdani er mwn canfod cefndir y digwyddiad
  • wedi bod mewn ardal lle cyflawnwyd trosedd yn ddiweddar a’ch bod yn cael eich holi ynglŷn â’r hyn gallech fod wedi’i weld


Mewn achosion fel y rhain, ni wneir cofnod stopio a chwilio ac ni fyddwch yn cael derbynneb.