South Wales Police Crest

South Wales Police

quick exit

Troseddoldeb llinellau sirol

Beth yw llinell sirol?

Gelwir grŵp troseddau cyfundrefnol (neu gang trefol) o ardaloedd megis Llundain, Birmingham a Lerpwl, sy’n ehangu ei fenter delio mewn cyffuriau i siroedd newydd, yn ‘linell sirol’.

Sut mae’r gangiau yn dod â chyffuriau i Dde Cymru?

Mae grwpiau troseddau cyfundrefnol yn aml yn defnyddio pobl ifanc neu oedolion sy’n agored i niwed i ddosbarthu eu cyffuriau, drwy eu cymell gyda thaliad neu anrhegion neu drwy eu gorfodi drwy fagu perthynas amhriodol neu drwy fygythiadau a thrais.

Mae’r bobl hyn, a elwir yn ‘rhedwyr’ ac sy’n gallu bod mor ifanc â 12 oed, yn teithio rhwng eu sir drefol nhw a siroedd eraill i ddosbarthu cyffuriau a chasglu arian (parod) ar ran y rhai sy’n delio mewn cyffuriau. Mae hyn yn helpu aelodau’r gang i osgoi cael eu dal.

Mae gangiau yn cyfathrebu â defnyddwyr drwy ‘linell cyffuriau’, rhif ffôn symudol a ddelir yn y lleoliad ‘cartref’ trefol fel arfer a defnyddir system gyfnewid er mwyn cysylltu â’r rheini sy’n delio mewn cyffuriau yn y lleoliad sirol.

Mae masnachu mewn pobl yn ffurfio rhan o’r math hwn o drosedd. Bydd y rhai sy’n delio mewn cyffuriau yn aml yn gorfodi pobl ifanc a rhai sy’n agored i niwed i storio a chyflenwi cyffuriau, gyda ‘rhedwyr’ weithiau yn mynd i drafferth mawr er mwyn sicrhau nad yw’r heddlu yn dod o hyd i’r cyffuriau arnynt.

Pwy mae gangiau trefol yn eu targedu?

Mae gangiau trefol yn targedu pobl ifanc ac oedolion sy’n agored i niwed. Mae rhai o’r ffactorau sy’n golygu bod person yn fwy agored i niwed yn cynnwys y canlynol:

• Wedi cael profiad blaenorol o esgeuluso neu gam-drin corfforol neu rywiol;
• Diffyg amgylchedd cartref diogel/sefydlog;
• Ynysu cymdeithasol neu anawsterau cymdeithasol;
• Bregusrwydd economaidd;
• Digartrefedd neu statws llety ansefydlog;
• Cysylltiadau â phobl eraill sy’n ymwneud â gangiau;
• Bod ag anabledd corfforol neu ddysgu;
• Bod â phroblemau camddefnyddio sylweddau neu iechyd meddwl;
• Bod yn blentyn sy’n ‘derbyn gofal’, mewn gofal preswyl yn benodol;
• Byw mewn tai cymdeithasol mewn ardal lle mae problemau cyffuriau difrifol, yn enwedig merched ifanc â phlant.

Fodd bynnag, mae gangiau yn recriwtio mwy a mwy o bobl ifanc, yn aml drwy’r cyfryngau cymdeithasol, o gefndiroedd mwy sefydlog nad yw’r nodweddion uchod yn berthnasol iddynt. Mae eu hymddangosiad a’u hymddygiad yn golygu y gallant gymysgu’n well mewn ardaloedd mwy cefnog lle byddai’r gangiau stryd yn sefyll allan o bosibl.

Gall effeithio ar unrhyw blentyn neu oedolyn agored i niwed ac mae’n bwysig cydnabod y gall hyd yn camfanteisio, hyd yn oed os y gweithgaredd ymddangos cydsyniol.

Sut mae’r gangiau yn gwneud i’r plant a’r oedolion hyn weithio iddynt?

Ffactor cyson a welir wrth ystyried cam-fanteisio llinellau sirol yw rhyw fath o system gyfnewid rhwng y plentyn neu’r oedolyn sy’n agored i niwed a’r aelod o’r gang. Bydd y person sy’n agored i niwed yn derbyn rhywbeth sydd ei angen neu ei eisiau arno yn gyfnewid am gwblhau tasg, neu’n cael addewid y bydd yn ei gael. Gall hyn fod yn rhywbeth diriaethol fel arian, cyffuriau neu ddillad neu’n rhywbeth anniriaethol fel diogelwch, statws, anwyldeb neu gyfeillgarwch ymddangosiadol.

Gall atal rhywbeth drwg rhag digwydd hefyd fod yn rhan o’r system gyfnewid, felly gall person ifanc ymgymryd â gweithgaredd oherwydd ei fod yn ofni trais neu ddial.

Adnabod troseddoldeb llinellau sirol yn eich ardal

Mae nifer o ffyrdd y gall cymunedau lleol ac asiantaethau partner ein helpu i fynd i’r afael â’r troseddoldeb hwn – a’r ffordd fwyaf arwyddocaol o wneud hynny yw drwy nodi a rhoi gwybod am achosion o ddelio mewn cyffuriau neu gam-fanteisio ar blentyn neu oedolyn sy’n agored i niwed.

A fyddech yn gwybod petai achosion o ddelio mewn cyffuriau neu gam-fanteisio ar bobl sy’n agored i niwed yn digwydd lle rydych yn byw neu’n gweithio yn Ne Cymru?

Dyma waith celf ein hymgyrch:

Gweld arwyddion troseddoldeb llinellau sirol – Codi ymwybyddiaeth o’r arwyddion bod rhywun yn cymryd rhan mewn troseddoldeb llinellau sirol, neu fod gangiau yn gweithredu yn eich cymuned.

Cogio – A ydych wedi sylwi ar fwy o bobl yn mynd a dod o gyfeiriad person rydych chi’n credu sy’n agored i niwed? Mae’r rhai sy’n delio mewn cyffuriau yn aml yn cymryd cartref person sy’n agored i niwed drosodd, gan ei ddefnyddio fel canolfan leol i werthu a chymryd cyffuriau.

Mae cam-fanteisio ar blant yn croesi’r llinell – Efallai na fyddwch yn gweld plant neu ‘redwyr’ gydag unrhyw gyffuriau ond efallai y byddwch yn gweld arwyddion bod gang yn eu defnyddio ac yn cam-fanteisio arnynt i wneud eu gwaith brwnt.

Rhowch wybod amdano!

Mae gan bob un ohonom rôl i’w chwarae o ran cadw ein hardaloedd lleol yn ddiogel rhag achosion o ddelio mewn cyffuriau, a chamfanteisio a thrais gang cysylltiedig.

Os byddwch yn amau bod achosion o ddelio mewn cyffuriau yn digwydd neu os byddwch yn pryderu bod grŵp troseddau cyfundrefnol wedi targedu person ifanc neu oedolyn sy’n agored i niwed, rhowch wybod i ni.

Nid oes rhaid i chi fod yn hollol sicr, mae amau rhywbeth yn ddigon.

Ffoniwch ni ar 101 neu gallwch gysylltu â Taclo’r Tacle i roi gwybod am achosion yn ddienw ar-lein neu drwy ffonio 0800 555 111.

Os bydd rhywun mewn perygl uniongyrchol neu os bydd trosedd yn digwydd dylech bob amser ffonio 999.

Gwasanaethau cymorth

Mae amrywiaeth o wasanaethau cymorth a allai fod yn ddefnyddiol i chi:
• Fearless – 0800 555 111
• Childline – 0800 1111
• Canolfan Camfanteisio ar Blant a’u Hamddiffyn Ar-lein (CEOP) – 0870 000 3344
• Barnardo’s Cymru- 0208 550 8822
• Gwefan y GIG

MENU